01 - බිම් මැනීම සහ මට්ටම් ගැනීම
1 / 10
1. බිම් මැනුම සහ මට්ටම් ගැනීම සම්බන්ධ පහත ප්රකාශ සලකා බලන්න.
A - බිම් මැනුමේ දී, භූ ලක්ෂණ වල සාපේක්ෂ පිහිටීම නිර්ණය කරනු ලැබේ.
B - කුඩා පරිමාණයේ සිතියම් නිර්මාණය සඳහා සිදු කරනු ලබන මැනුම් ක්රියාවලියේ දී පමණක් පුර්ණයේ සිට කොටස දක්වා මැනීමේ' මූලධර්මය භාවිත කරනු ලැබේ.
C - මට්ටම් රේඛාව පිල් ලකුණකින් (BM) හෝ තාවකාලික පිල් ලකුණකින් (TBM) ආරම්භ සහ අවසාන කළ යුතුය.
ඉහත ප්රකාශ අතුරෙන් නිවැරදි වනුයේ,
A - නිවැරදිය - බිම් මැනුම යනු පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත හෝ පෘෂ්ඨයට ඉහළින් හෝ පහළින් ඇති ස්වාභාවික හා කෘතිම භූ ලක්ෂණවල සාපේක්ෂ පිහිටීම (දූර, දිශාවන් සහ උස) මැනීම හා නිරූපණය කිරීමේ කලාවයි.
B - වැරදිය - "පූර්ණයේ සිට කොටස දක්වා මැනීම" (Working from whole to part) යනු බිම් මැනීමේ මූලික මූලධර්මයකි. එය කුඩා පරිමාණ සිතියම් සඳහා පමණක් නොව, ඕනෑම මට්ටමක නිවැරදි මැනුම් කටයුත්තක් සඳහා දෝෂ අවම කර ගැනීමට (Error accumulation) භාවිතා කරයි.
C - නිවැරදිය - මට්ටම් ගැනීමේ ක්රියාවලියක නිවැරදි බව තහවුරු කර ගැනීමට නම්, එය දන්නා මට්ටමකින් (BM - Benchmark) ආරම්භ කර නැවත දන්නා මට්ටමකින් (තවත් BM එකකින් හෝ ආරම්භක ස්ථානයෙන්ම) අවසාන කළ යුතුය (Closing the loop).
2 / 10
2. AD මැනුම් රේඛාවේ සිට B, C සහ E මායිම් ලක්ෂ්ය සඳහා ලබාගත් සෘජුකෝණී අනුලම්බ අඩංගු මිනින්දෝරුවරයකුගේ ක්ෂේත්ර පොත් සටහනක් පහත දැක්වේ. ABCDEA බහු අස්ර හැඩැති ඉඩමේ වර්ගඵලය වනුයේ,
3 / 10
3. මැනුම් ස්ථාන තුනකින් සමන්විත තියඩොලයිට්ටු පරික්රමණයක අන්තර්ගත කෝණ මනින ලද අතර ඒවා පිළිවෙළින් 108° 53' 40", 38° 12' 20'' සහ 32° 53' 45" විය. මෙහි දී සිදු වී ඇති දෝෂය නිවැරදි කිරීම සඳහා යෙදිය යුතු මුලු ශෝධනය වනුයේ,
මැනුම් ස්ථාන (පැති) n ගණනකින් යුත් වසා ඇති පරික්රමණයක අභ්යන්තර කෝණවල ඓක්යය (n - 2) x 1800 විය යුතුය.
මැන ඇති කෝණවල එකතුව
දෝෂය ගණනය කිරීම
ශෝධනය (Correction)
දෝෂය නිවැරදි කිරීමට නම්, ලැබුණු දෝෂයට ප්රතිවිරුද්ධ අගයක් එකතු කළ යුතුය.
4 / 10
4. පංචාස්රාකාර තියඩොලයිට්ටු පරික්රමණයක් 1 : 1000 පරිමාණයට පිටපත් කළ විට එහි අවසාන දෝෂය 0.12 mm විය. මෙම දෝෂය ප්රස්තාරික ක්රමයෙන් සියලු මැනුම් ස්ථාන අතර බෙදා හැරිය විට තුන්වන මැනුම් ස්ථානය කොපමණ දුරකින් විතැන් වේ ද?
n වන ලක්ෂ්යය සඳහා විතැන් වීම පහත සූත්රයෙන් සෙවිය හැකිය:
dn = (n/N) x E
මෙහි:
පළමු මැනුම් ස්ථානය --> (0/5)0.12 = 0
දෙවන මැනුම් ස්ථානය --> (1/5)0.12 = 0.024
තෙවන මැනුම් ස්ථානය --> (2/5)0.12 = 0.048
5 / 10
5. තියොඩොලයිටුවක් භාවිත වන මැනුම් ක්රියාවලියක දී මනින ලද මැනුම් රේඛාවක සිරස් කෝණය 120° ද, එහි ඇල දිග 50 m ද විය. එම රේඛාවේ තිරස් දිග කොපමණ ද?
ඇල දිග (L) = 50 m
සිරස් කෝණය (Zenith) = 120°
තිරස් තලය සමඟ කෝණය (α) = 120° - 90° = 30°
තිරස් දිග (H) = ඇල දිග (L) × cos(α)
H = 50 × cos 30°
H = 50 cos 30° m
6 / 10
6. දම්වැල් මැනුමක් සඳහා සිදු කරන පිරික්සුම් ක්රියාවලියක දී ගනු ලබන තීරණයක් නොවන්නේ,
7 / 10
7. දම්වැල් මැනුමක් සඳහා ප්රධාන මැනුම් රේඛාව තෝරා ගැනීමේ දී සැලකිය යුතු කරුණු කිහිපයක් පහත දක්වා ඇති පරිදි ශිෂ්යයකු විසින් සඳහන් කර ඇත.
A - තිරස් දුර ඍජුව ම මැනිය හැකි විය යුතු ය.
B අදාළ ත්රිකෝණ, මනාව සැකසුණු ත්රිකෝණ විය යුතු ය.
C - භූ ලක්ෂණ වැඩි ප්රමාණයක් සඳහා මිනුම් ගත හැකි විය යුතු ය.
D මැනුම් ප්රදේශයේ මායිමකට ආසන්න ව ගමන් කළ යුතු ය.
ඉහත ප්රකාශන වලින් නිවැරදි වනුයේ,
8 / 10
8. දම්වැල් මැනුම හා සම්බන්ධ පහත ප්රකාශ සලකන්න.
A - යොදා ගන්නා සියලු මැනුම් ස්ථාන එකිනෙක හොඳින් දර්ශනය විය යුතුය.
B - යොදා ගන්නා ත්රිකෝණ මනාව සැකසූ ත්රිකෝණ විය යුතු ය.
C - යොදා ගන්නා ත්රිකෝණවල පාදවල දිග හැකි තරම් සමාන විය යුතු ය.
B ප්රකාශය (නිවැරදි) - දම්වැල් මැනුමේදී ජාලය සමන්විත විය යුත්තේ "මනාව සැකසූ ත්රිකෝණ" (Well-conditioned triangles) වලිනි. සාමාන්යයෙන් ත්රිකෝණයක කිසිදු කෝණයක් 300 ට වඩා අඩු නොවිය යුතු අතර 1200 ට වඩා වැඩි නොවිය යුතුය. මෙය මැනුමේ නිරවද්යතාව ඉහළ නැංවීමට අත්යවශ්ය වේ.
C ප්රකාශය (නිවැරදි): වඩාත් සුදුසුම මනාව සැකසූ ත්රිකෝණය වන්නේ සමපාද ත්රිකෝණයයි. එබැවින් ත්රිකෝණවල පාදවල දිග හැකි තරම් සමාන වීම (එනම් සමපාද ත්රිකෝණ වලට ආසන්න වීම) මැනුම් දෝෂ අවම කිරීමට උපකාරී වේ.
A ප්රකාශය (වැරදි): දම්වැල් මැනුමේදී සියලුම මැනුම් ස්ථාන (Survey stations) එකිනෙක දර්ශනය වීම අනිවාර්ය නොවේ. ප්රධාන මැනුම් රේඛාවල කෙළවරවල් එකිනෙක දර්ශනය විය යුතු වුවද, බාධා පවතින අවස්ථාවලදී වක්ර ක්රම මගින් මැනුම් කටයුතු සිදු කළ හැකිය.
9 / 10
9. රූප සටහනේ පෙන්වා ඇති මිනුම් සහ පහත දී ඇති ත්රිකෝණමිතික අගයයන් ආශ්රයෙන්, ගසේ උස ගණනය කරන්න.
උන්නතාංශ කෝණය සොයා ගැනීම
රූපයේ දී ඇත්තේ සිරස් රේඛාව සමඟ කෝණය බැවින්, තිරස් රේඛාව සමඟ කෝණය:
90o - 60o = 30o
ත්රිකෝණමිතිය භාවිතයෙන් h සෙවීම
tan 30o= ( 1 /tan 60o ) = ( 1 / 1.7 )
h = 30 x ( 1 / 1.7 ) = 17.64 m
ගසේ මුළු උස
මුළු උස = 17.6 m + 1.5 m (උපකරණ උස) = 19.1 m
10 / 10
10. මට්ටම් ක්රියාවලියක දී ලබාගත් පාඨාංක කිහිපයක් පහත දැක්වේ. (සියලු පාඨාංක මීටර වලිනි.)
පාඨාංකය
තුන්වන මට්ටම් ස්ථානයේ ඌනිත උස 52.63 m නම්, පළමු මට්ටම් ස්ථානයේ ඌනිත උස වනුයේ,
ප්රශ්නය විසඳීම සඳහා මට්ටම් කිරීමේ මූලික සූත්ර දෙකක් භාවිතා කළ හැකිය:
මෙම සියලු මිනුම් ලබාගෙන ඇත්තේ උපකරණය එකම ස්ථානයක (Setup) තබාගෙන බැවින්, මුළු ක්රියාවලියටම ඇත්තේ එකම උපකරණ උස (HI) අගයකි.
3 වන මට්ටම් ස්ථානයේ දත්ත ඇසුරින් HI සෙවිය හැකිය.
HI = RL3 + FS3
HI = 52.63 m + 2.67 m
HI = 55.30 m
දැන් උපකරණයේ උස දන්නා බැවින්, 1 වන ස්ථානයේ පසු දර්ශනය (BS) භාවිතා කර එහි RL අගය සෙවිය හැකිය. (මෙහිදී HI = RL1 + BS1 යන සමීකරණය භාවිතා වේ).
RL1 = HI - BS1
RL1 = 55.30 m - 2.41 m
RL1 = 52.89 m
Your score is
The average score is 0%