Mix Quiz 2
1 / 20
1. පුද්ගලයකු විදුලි ඉස්තිරික්කයක් භාවිත කරමින් සිටින විට ඉන් විදුලිය කාන්දු වීමක් සිදු වී ඔහුට විදුලි සැර වදී. මෙහි දී පළමුව ක්රියාත්මක විය යුත්තේ නිවසේ විදුලි පරිපථයේ ඇති කිනම් ආරක්ෂණ උපකරණය ද?
2 / 20
2. කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායුව අන්තර්ගත ගිනි නිවන උපකරණයක් විශේෂිතව හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිත කරන සම්මතවර්ණය වනුයේ,
කාබන්ඩයොක්සයිඩ් (CO2) ගිනි නිවන උපකරණ අනෙකුත් උපකරණවලින් වෙන් කර හඳුනාගැනීම සඳහා ජාත්යන්තරව පිළිගත් සම්මත වර්ණය වන්නේ කළු (Black) වර්ණයයි.
ප්රධාන වශයෙන් විද්යුත් ගිනි ගැනීම් (Electrical Fires) සහ දැවෙන දියර (Flammable Liquids) නිසා ඇතිවන ගිනි නිවීමට යොදා ගනී.
වෙනත් ගිනි නිවන උපකරණවල වර්ණ කේත:
3 / 20
3. නිවසක වැසිකිළි උරා ගැනීම් වල (soakage pit) සහ ළිඳ අතර ඇති දුර සඳහන් වන්නේ,
නිවසක වැසිකිළි උරා ගැනීමේ වළක් (Soakage Pit) සහ ළිඳක් අතර පවත්වා ගත යුතු අවම දුර ප්රමාණය තීරණය වන්නේ පළාත් පාලන ආයතන (මහ නගර සභා, නගර සභා හෝ ප්රාදේශීය සභා) රෙගුලාසි මගිනි.
අරමුණ: ළිං ජලය අපිරිසිදු වීම වැළැක්වීම සහ මහජන සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීම.
සම්මතය: සාමාන්යයෙන් ශ්රී ලංකාවේ පළාත් පාලන රෙගුලාසිවලට අනුව මෙම දුර අවම වශයෙන් මීටර් 15 ක් (අඩි 50 ක්) විය යුතුය.
අනුමැතිය: ගොඩනැගිලි සැලසුම් අනුමත කිරීමේදී මෙම පරතරය නිවැරදිව පවතීදැයි අදාළ ආයතනය විසින් පරීක්ෂා කරනු ලබයි.
4 / 20
4. එක්තරා යන්ත්රයක මෝටරයක් සමඟ ගියර පෙට්ටියක් පැතලි පටි එළවුමක ආධාරයෙන් සම්බන්ධ කර ඇත. පටි එළවුම මගින් ජව සම්ප්රේෂණය සිදු කිරීමේ දී,
A - මෝටරය සහ ගියර පෙට්ටිය අතර නියත සම්ප්රේෂණ අනුපාතයක් පවත්වා ගැනෙයි.
B - පටිය මගින් අධිහාරය හේතුවෙන් මෝටරයට සිදුවිය හැකි හානිය අඩු කරයි.
C - එළවුම් පටියේ පළල වැඩි කිරීමෙන් පටිය මගින් සම්ප්රේෂණය කළ හැකි උපරිම ජවය වැඩි කර ගත හැකි ය.
D - පටි එළවුම මගින් ඝර්ෂණ ක්ලවයකින් සිදු කරනු ලබන කාර්යභාරය ඒ ආකාරයෙන් ම ලබාගත හැකි ය.
ඉහත ප්රකාශ වලින් සත්ය වනුයේ,
A ප්රකාශය: පටි එළවුමක ලිස්සා යාම (Slip) සිදු විය හැකි බැවින්, ගියර එළවුමක මෙන් නියත සම්ප්රේෂණ අනුපාතයක් (Constant transmission ratio) පවත්වා ගත නොහැක. එබැවින් මෙය වැරදිය.
B ප්රකාශය (නිවැරදි): යන්ත්රය අධික ලෙස බර (Overload) වූ විට පටිය කප්පිය මත ලිස්සා යයි. එමගින් මෝටරය සිරවීමෙන් (Jamming) සිදුවිය හැකි හානිය වළක්වයි.
C ප්රකාශය (නිවැරදි): පටියේ පළල වැඩි කළ විට පටිය සහ කප්පිය අතර ස්පර්ශ වන වර්ගඵලය වැඩි වේ. එමගින් ඇතිවන ඝර්ෂණ බලය වැඩි වන නිසා සම්ප්රේෂණය කළ හැකි උපරිම ජවය වැඩි කර ගත හැකිය.
D ප්රකාශය: පටි එළවුම මගින් ලිස්සා යාමට ඉඩ දෙන මුත්, එය ඝර්ෂණ ක්ලචයක (Friction Clutch) සම්පූර්ණ කාර්යභාරය (භ්රමණය වන පද්ධති දෙකක් අවශ්ය විටක සම්බන්ධ කිරීම සහ වෙන් කිරීම) ඒ ආකාරයෙන්ම සිදු නොකරයි.
5 / 20
5. මෝටර් රථයක ජව සම්ප්රේෂණ පද්ධතියේ,
ජව සම්ප්රේෂණ පද්ධතියක එන්ජිමේ සිට රෝද දක්වා බලය ගෙන යාමේදී සිදුවන උපරිම වේග අඩු වීම (Maximum Gear Reduction) සිදුවන්නේ නිමි එළවුමෙහි (Final Drive) ඇති රජ රෝදය (Crown wheel) සහ දව රෝදය (Pinion) අතරයි. මෙහිදී වේගය අඩු කර ව්යාවර්තය (Torque) විශාල ලෙස වැඩි කරයි.
අනෙක් ප්රකාශ වැරදි වීමට හේතු
6 / 20
6. ඇලුමිනියම් තහඩු යොදා ගෙන කැබිනට්ටුවක් නිපදවීම සඳහා ලෝහ එකලස් කිරීමට වඩාත් සුදුසු ක්රමය වන්නේ,
මිටියම් කිරීම (Riveting): ලෝහ තහඩු දෙකක විදින ලද සිදුරක් තුළට 'මිටියම් ඇණයක්' (Rivet) ඇතුළු කර, එහි කෙළවර තැලීම මගින් ස්ථිර ලෙස සම්බන්ධ කිරීමයි. මෙය බොයිලේරු සහ පාලම් ඉදිකිරීමේදී බහුලව යොදා ගැනේ.
මුට්ටු යෙදීම (Jointing): ලෝහ කොටස් දෙකක් විවිධ හැඩතල (උදා: වල මුට්ටුව - Lap joint, බුට් මුට්ටුව - Butt joint) අනුව එකිනෙක ගැටෙන සේ තැබීමයි. මෙය පෑස්සීමට හෝ ඇණ ගැසීමට පෙර සිදුකරන මූලික සැකසුමකි.
පෑස්සීම (Welding): විද්යුත් චාපයක් (Arc) හෝ වායු දැල්ලක් (Gas flame) මගින් ලෝහ කොටස් දෙකක කෙළවර දිය කර, අවශ්ය නම් පිරවුම් ලෝහයක් ද එකතු කර ස්ථිරවම බද්ධ කිරීමේ නවීන ක්රමයයි.
පොට ඇණ යෙදීම (Bolting/Screw fastening): නූල් හෝ පොට සහිත ඇණ (Bolts and Nuts) භාවිතා කර ලෝහ කොටස් තාවකාලිකව හෝ ස්ථිරව සම්බන්ධ කිරීමයි. මෙය අවශ්ය විටකදී ගලවා ඉවත් කළ හැකි වීම විශේෂත්වයකි.
7 / 20
7. රූපයේ පෙන්වා ඇති ඩෙල්ටා ආකාරයට සම්බන්ධ කර ඇති තෙකලා විබැරෙහි කලා වෝල්ටීයතාව හා කලා ධාරාව පිළිවෙළින් කොපමණ ද?
8 / 20
8. පුලිඟු ජිජ්වලන පද්ධතියක් සහිත සිලින්ඩර හතරේ එන්ජිමක,
ජ්වලන දඟරය (Ignition Coil) යනු අධිකර පරිණාමකයක් (Step-up Transformer) වේ. එය බැටරියෙන් ලැබෙන අඩු වෝල්ටීයතාව (12V), පුලිඟු පේනුවක් මගින් පුලිඟුවක් ඇති කිරීමට අවශ්ය ඉතා ඉහළ වෝල්ටීයතාවක් (20,000V - 30,000V පමණ) දක්වා වැඩි කරයි.
අනෙක් ප්රකාශ වැරදි වීමට හේතු:
9 / 20
9. එන්ජිමක වේගය යනු,
එන්ජිමක වේගය යනු එහි දඟර කඳ (Crankshaft) මිනිත්තුවක් ඇතුළත කැරකෙන වාර ගණනයි. මෙය මැනීම සඳහා භාවිත වන ඒකකය වන්නේ RPM (Revolutions Per Minute) යන්නයි. වාහනයක එන්ජින් වේගය පෙන්වීම සඳහා උපකරණ පුවරුවේ ඇති මානය ටැකෝමීටරය (Tachometer) ලෙස හඳුන්වයි.
10 / 20
10. ශීත කරණ ක්රියාවලියේ දී ප්රසාරණ කපාටයෙන් කෙරෙන ප්රධාන කාර්යය වනුයේ,
ශීතකරණ චක්රයේදී ප්රසාරණ කපාටය ක්රියා කරන්නේ පාලකයක් ලෙසයි:
11 / 20
11. උඩිස් තනි කැමි දණ්ඩක් සහිත (Overhead single camshaft) සිව් පහර එන්ජිමක,
සිව්පහර එන්ජිමක එක් චක්රයක් සම්පූර්ණ වීමට දඟර කඳ (Crankshaft) වට දෙකක් කැරකවිය යුතුය. නමුත් එම චක්රය තුළ එක් එක් කපාට (සම්ප්රවේශ සහ පිටාර) විවෘත වන්නේ එක් වරක් පමණි. කපාට විවෘත කිරීම සිදු කරන්නේ කැමි දණ්ඩ (Camshaft) මගිනි. එබැවින් දඟර කඳ වට දෙකක් කැරකෙන විට කැමි දණ්ඩ කැරකවිය යුත්තේ එක් වටයක් පමණි. මෙයට අනුව කැමි දණ්ඩේ වේගය සැමවිටම දඟර කඳේ වේගයෙන් හරි අඩක් වේ.
12 / 20
12. ප්රමාණ බිල් පත්රයක වැඩ අයිතම මිල කිරීම සඳහා ඒකක මිල සැකසීමට අවශ්ය වන ද්රව්යවල සියල්ල අඩංගු මිල හෙවත් පරම මිල (all - in rate of material) ගණනය කිරීමේ දී සලකා බැලෙන අංග වන්නේ,
ද්රව්යයක පරම මිල යනු එම ද්රව්යය වැඩබිමට (Site) ගෙනැවිත් භාවිතයට සූදානම් කරන තෙක් වැයවන සියලුම පිරිවැයවල එකතුවයි. ඒ යටතට ප්රධාන වශයෙන් පහත කරුණු ඇතුළත් වේ:
ද්රව්ය මිල (Material Cost): සැපයුම්කරුගෙන් ද්රව්ය මිලදී ගන්නා මූලික මිල.
ප්රවාහන පිරිවැය (Transport Cost): විකුණුම් ස්ථානයේ සිට වැඩබිම දක්වා ප්රවාහනය කිරීමට යන වියදම.
නැවත පැටවීම හා බෑම (Loading and Unloading): ප්රවාහන රථයට පැටවීම සහ වැඩබිමේදී බෑම සඳහා වන වියදම.
නාස්තිය (Wastage): ප්රවාහනයේදී සහ වැඩබිමේදී ද්රව්ය හැසිරවීමේදී සිදුවන සාමාන්ය නාස්තිය සඳහා වන පිරිවැය.
13 / 20
13. ගනකම 1 mm වන මෘදු වානේ තහඩුවකින් පෑස්සුම් අවම වන සේ ඝනකයක් සෑදීමට අවශ්ය ව ඇත. මෙහි දී මුලින් ම කළ යුත්තේ,
14 / 20
14. මොට වූ උදලු තලයක් මුවහත් කර ගැනීමට කම්මලට ගෙන ගිය විට,
A - කම්මල්කරු උදලු තලය පළමුව රත් කරනුයේ එහි ශක්තිතාව අඩු කර ගැනීමට ය.
B -කම්මල්කරුට උදලු තලය තැලීමට හැකියාව ලැබෙනුයේ රත් කළ විට එහි ආහන්යතාව වැඩිවන බැවිනි.
C - උදුලු තලය මුවහත් කිරීමෙන් පසු නැවත රත් කර ජලයේ ඔබනුයේ එහි දැඩි බව වැඩි කිරීමට ය.
D - උදලු තලයේ මුවහත සහ දැඩිබව නැවත ලැබුණු පසුව ඉතා කෙටි කලකින් මුවහත නැති වේ.
ඉහත ප්රකාශ වලින් සත්ය ප්රකාශය/ප්රකාශ වනුයේ,
දෙන ලද ප්රකාශයන් මෙසේ විශ්ලේෂණය කළ හැකිය:
15 / 20
15. පුර්ණ පරිමාණ උත්ක්රමණය (Full scale deflection ) 0-500 V dc දක්වා වූ පරාසයකට යොමු කරන ලද සල දඟර වර්ගයේ බහුමානයක (Multimeter) අග්ර දෙකට 240 V, 50 Hz ප්රත්යාවර්ත සයිනාකාර වෝල්ටීයතා විදුලියක් ලබා දුන් විට දර්ශකය මගින් පෙන්වන පාඨාංකය,
සල දඟර මීටරයක ස්වභාවය: සල දඟර (Moving Coil) මීටර නිර්මාණය කර ඇත්තේ DC මැනීම සඳහාය. එහි දර්ශකයේ උත්ක්රමණය (Deflection) සිදුවන්නේ දඟරය හරහා ගලන ධාරාවේ මධ්යන්ය අගයට (Average Value) සමානුපාතිකවය.
AC වෝල්ටීයතාවයේ ස්වභාවය: ප්රත්යාවර්ත සයිනාකාර වෝල්ටීයතාවක (240 V, 50 Hz) ධාරාව තත්පරයකට වාර 50 ක් තම දිශාව මාරු කරයි. එහි එක් සම්පූර්ණ චක්රයක මධ්යන්ය අගය ශුන්ය (0 V) වේ.
දර්ශකයේ ක්රියාකාරිත්වය: ධාරාව ඉතා වේගයෙන් දිශාව මාරු කරන නිසා, දර්ශකයේ ඇති යාන්ත්රික අවස්ථිතිය (Inertia) හේතුවෙන් එයට එම වේගයෙන් දෙපසට දෝලනය වීමට නොහැක. මේ නිසා දර්ශකය මධ්යන්ය අගය වන ශුන්යය (Zero) මත නිශ්චලව පවතී.
16 / 20
16. මෙම සටහනේ දැක්වෙන එකලා ප්රත්යාවර්ත ධාරා පරිපථයේ ධාරිත්රකය හරහා ක්රියාකාරී විභව අන්තරය,
17 / 20
17. කේන්ද්රාපසාරී (Centrifugal) පොම්පයක හිස (Head) ලෙස නම්කර ඇත්තේ,
කේන්ද්රාපසාරී (Centrifugal) පොම්පයක හිස (Head) යනු එම පොම්පය මගින් දියරයක් එසවිය හැකි සිරස් උස ප්රමාණය පිළිබඳ මිනුමකි. මෙය සාමාන්යයෙන් මීටර් ($m$) හෝ අඩි ($ft$) වලින් මනිනු ලබයි.
මෙහි ප්රධාන සංරචක කිහිපයක් පවතී
18 / 20
18. පහත දැක්වෙන චලිතයන් අතුරෙන් මූලික චලිත ආකාරයක් නො වන්නේ කුමක්ද?
19 / 20
19. සිව් පහර පුලිඟු ජ්වලන එන්ජිමක ක්රියාකාරිත්වය සම්බන්ධයෙන් නිවැරදි ප්රකාශය කුමක්ද?
සිව්පහර එන්ජිමක උපරිම දහනයක් සහ බලයක් ලබා ගැනීම සඳහා, පිස්ටනය TDC පැමිණීමට මඳකට පෙර හෙවත් සම්පීඩන පහරේ අග භාගයේදී පුලිඟු පේනුව (Spark Plug) මගින් පුලිඟුව ලබා දිය යුතුය.
(2) නිවැරදි අනුපිළිවෙළ: චූෂණ --> සම්පීඩන --> බල --> පිටාර.
(3) බල පහරේදී සියලු කපාට වැසී පවතී.
(4) කපාට සමපාත (Overlap) කාලයේදී සම්ප්රවේශ සහ පිටාර යන කපාට දෙකම විවෘතව පවතී.
(5) සිව්පහර එන්ජිමක මිශ්රණය ඇද ගන්නේ කාබියුලේටරයෙන් හෝ ඉන්ජෙක්ටරයෙන් මිස දඟර කඳ කුටීරයෙන් (Crankcase) නොවේ.
20 / 20
20. මෝටර් රථ තාක්ෂණවේදයට අදාළව නිවැරදි ප්රකාශය වන්නේ,
කාබියුරේටරය (Carburetor) මගින් එන්ජිමේ විවිධ අවශ්යතා අනුව (උදා: එන්ජිම පණගැන්වීමේදී, වේගයෙන් ධාවනය කිරීමේදී හෝ බරක් ඇදීමේදී) නිවැරදි ඉන්ධන සහ වායු අනුපාතය සකස් කර එන්ජිමට ලබා දෙයි.
Your score is
The average score is 0%